Een civiele* cassatieprocedure bij de Hoge Raad der NederlandenIn een aantal procedures is het mogelijk om van een uitspraak van de kantonrechter of van een andere civiele rechter van de rechtbank (wij noemen dat de eerste aanleg) in hoger beroep te komen bij een gerechtshof. Zowel in eerste aanleg als in hoger beroep kan een zaak geheel opnieuw inhoudelijk aan de rechter in hoger beroep worden voorgelegd. Hoger beroep is dus een volledig nieuwe toetsing, waarbij nieuwe stellingen en weren kunnen worden aangevoerd. Wat is cassatie?Wanneer een partij het niet eens is met de uitspraak in hoger beroep, dan bestaat doorgaans de mogelijkheid om van de uitspraak van het Hof in cassatie te komen. Cassatie is dus een beroep bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van een gerechtshof. Dit moet wel binnen de daartoe gestelde termijn worden gedaan. Wat die termijn is kunt u het beste aan uw advocaat vragen. Die is soms 3 maanden te rekenen vanaf de uitspraak maar kan ook korter zijn. Voor een kort geding is de cassatietermijn 8 weken, voor een geschil over een handelsnaam één maand en voor een faillissement of een WSNP-zaak 8 dagen. Termijnen zijn van openbare orde, dat wil zeggen dat overschrijding daarvan vrijwel altijd leidt tot niet-ontvankelijkverklaring van het cassatieberoep. Het is dus zaak dat u tijdig een cassatieadvocaat benadert. Die heeft immers ook tijd nodig om te kijken of er mogelijkheden zijn en om vervolgens een cassatiemiddel te formuleren. Het instellen van cassatieberoep op nader aan te voeren gronden is niet mogelijk. Een cassatiedagvaarding of -verzoekschrift dient al direkt het cassatiemiddel, dus de gronden van het cassatieberoep te bevatten. Ook dáárvoor heeft een advocaat voldoende tijd nodig. Wanneer cassatie?Een cassatieprocedure kan zelden iets repareren wat een partij zelf in hoger beroep heeft verzuimd. Heeft een procespartij in hoger beroep steken laten vallen, dan is dat dus in cassatie doorgaans irreparabel. In cassatie wordt geoordeeld op de processtukken uit de feitelijke instanties. Er mogen geen nieuwe feiten en weren worden aangevoerd. Als vuistregel kan worden aangenomen, dat alleen datgene wat mis is gegaan bij de beoordeling door het Hof in cassatie kan worden aangetast. Dat kan zijn omdat het Hof het recht heeft geschonden, dus het recht verkeerd heeft toegepast. De andere mogelijkheid voor cassatie doet zich voor wanneer het oordeel van het hof in het licht van de processtukken onbegrijpelijk is. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het HofDe Hoge Raad kan de zaak in sommige gevallen zelf afdoen. Vaker wordt de zaak naar een ander Hof verwezen. Die moet dan over de zaak opnieuw beslissen met inachtneming van het arrest van de Hoge Raad. In feite gaat dan de procedure verder in de staat waarin die was vóór het wijzen van de vernietigde uitspraak. Waarom eerst een cassatieadvies?Zoals we hiervoor hebben gezien, is een procedure bij de Hoge Raad geen volledige derde instantie. De Hoge Raad toetst slechts beperkt, namelijk of de appèlrechter de juiste rechtsregels heeft toegepast en of de uitspraak in het licht van de gedingstukken (wat de partijen hebben aangevoerd) begrijpelijk is. In een cassatietoetsing moet dus worden gekeken naar wat er is aangevoerd en of het Hof daarmee op een juiste wijze is omgegaan. Juist vanwege de beperkte mogelijkheden in cassatie moet eerst worden gekeken of na bestudering van het procesdossier niet op voorhand duidelijk is dat er geen mogelijkheden zijn om met succes beroep in cassatie in te stellen. In een dergelijk geval dient immers de cliënt onnodige proceskosten te worden bespaard. Wanneer een advocaat in dat geval toch beroep in cassatie zou moeten instellen, dan zou die als het ware bij de Hoge Raad moeten bepleiten dat koeien paars zijn, omdat dit blijkt uit een televisiereclame voor een chocolademerk. Eenieder weet dat er geen paarse koeien bestaan. Aldus wordt een argument gevoerd waarvan op voorhand duidelijk is dat dit geen kans van slagen heeft. Bij de advisering wordt ook gekeken naar de vraag of de procedure na verwijzing enige kans van slagen heeft. Immers, indien dat niet zo is, dan is het cassatieberoep veelal zinloos omdat het belang ontbeert. Ook door de Hoge Raad wordt in toenemende mate een cassatieberoep wegens gebrek aan belang verworpen. Wat gebeurt er in geval van een negatief cassatieadvies?In geval van een negatief cassatieadvies koppelt ons kantoor daar de consequentie aan dat er door ons kantoor géén cassatieberoep zal worden ingesteld. Behoudens gevallen waarin een partij kort voor het verstrijken van de cassatietermijn nog advies vraagt, bestaat dan de mogelijkheid om aan een andere cassatieadvocaat een second opinion te vragen. U wordt aangeraden, indien u voor gefinancierde rechtshulp in aanmerking komt of indien u voor kosten van rechtsbijstand verzekerd bent, bij de betrokken instantie vooraf te informeren of die mogelijkheid in het voorkomende geval ook wordt vergoed. Wat gebeurt er in geval van een positief cassatieadvies?In dat geval dient de cliënt nog een nadere opdracht te geven voor het daadwerkelijk instellen van het beroep. Afhankelijk van de soort procedure wordt er vervolgens een cassatieverzoekschrift of een cassatiedagvaarding opgesteld. Daarin moeten alle klachten (de zogenaamde middelen) al worden opgenomen. Cassatieberoep op nader aan te voeren gronden leidt tot niet-ontvankelijkheid van dat beroep en is dus zinloos. Voor wat betreft de kosten hangt het er vanaf of er door het hof een evidente juridische fout is gemaakt, waardoor kan worden volstaan met een kort en bondig cassatiemiddel. Is er sprake van een onbegrijpelijk oordeel en moeten er motiveringsgklachten worden geformuleerd, dan kan dat aanmerkelijk tijdrovender zijn. Dat scheelt dus in de kosten. De verdere procedure; verweer of niet?Voor een dagvaardingsprocedure geldt dat de zaak op de ´rol´ van de Hoge Raad moet worden geplaatst. Vervolgens krijgt de gedaagde partij de gelegenheid zich over de zaak uit te laten. Nadien kan in een schriftelijke toelichting de zaak nog nader worden toegelicht. Nieuwe klachten of gronden kunnen daarbij niet meer worden aangevoerd. Daarbij doet zich de vraag voor of er verweer gevoerd moet worden. Anders dan bijvoorbeeld in eerste aanleg betekent het niet voeren van verweer in cassatie niet dat de eisende partij dan doorgaans bij verstek zijn vordering krijgt toegewezen. De Hoge Raad beoordeelt de aangevallen uitspraak op de aangevoerde middelen. Wanneer een beroep bij voorbaat kansloos is of zeker gaat slagen kan het uit proceseconomische overwegingen dus aan te raden zijn om geen verweer te voeren. Cassatieadvies voor een verwerende partij?Niet alleen vanwege het kostenaspect kan het raadzaam zijn als verwerende partij op voorhand een cassatieadvies te vragen. Ook kan het voor het verdere verloop van de procedure van belang zijn om de aangevallen uitspraak vernietigd te krijgen op één of meer punten waarin de verwerende partij ongelijk heeft gekregen. De verwijzingsrechter is immers gebonden aan die overwegingen van de uitspraak van het hof waartegen geen klachten zijn gericht. Als de verwerende partij dus deels ongelijk heeft gekregen kan het van belang zijn om zelf ook cassatieberoep in te stellen. Dat kan bij conclusie van eis of bij verweerschrift, afhankelijk van de soort procedure. Kosten, gefinancierde rechtshulp en rechtsbijstandsverzekeringOok aan een cassatieadvies zijn kosten verbonden. Dat komt omdat er voorafgaand aan een advies al een uitvoering onderzoek moet worden verricht. Dat beperkt zich niet tot het procesdossier, maar ook tot onderzoek in juridische literatuur en jurisprudentie. Met ons kantoor kunnen prijsafspraken worden gemaakt voor advies en voor de behandeling van de zaak. Uiteraard zullen de omvang van het dossier evenals de daaruit voortvloeiende werkzaamheden van invloed zijn op de kosten. Ons kantoor doet ook cassatiezaken op basis van gefinancierde rechtshulp. Ook behandelt ons kantoor regelmatig cassatiezaken voor rechtsbijstandverzekeraars. Aan cliënten kan vooraf een voorschot worden gevraagd. Gronden voor cassatieIn cassatie kunnen, als gezegd, geen nieuwe feiten worden aangevoerd. Getoetst wordt of het recht goed is toegepast en of de uitspraak in het licht van de gedingstukken begrijpelijk is. Waar moet u dan aan denken? Schending van een rechtsregel behoeft geen betoog: daarvan is sprake wanneer het hof het recht verkeerd heeft toegepast. Een voorbeeld is in dit verband: HR 8 juli 2005, NJ 2006, 22 (LJN: AT3097): "Uit de door de Hoge Raad in zijn arrest van 15 april 1994, NJ 1995, 614, m.nt. CJHB, aanvaarde maatstaf dat indien een (tweedehands) auto wordt gekocht om daarmee, naar de verkoper bekend is, aan het verkeer deel te nemen, als regel moet worden aangenomen dat de auto "niet beantwoordt aan de overeenkomst indien als gevolg van een daaraan klevend gebrek dat niet op eenvoudige wijze kan worden hersteld, zodanig gebruik van de auto gevaar voor de verkeersveiligheid zou opleveren," kan niet het omgekeerde volgen." Een uitspraak is onbegrijpelijk wanneer een essentiële stelling, die voor de beslissing van belang kan zijn, onbehandeld is gebleven. Ook kan het hof met de feiten op de loop zijn gegaan. Dit alles was het geval in HR 23 december 2005 RvdW 2006, 21 (LJN: AU7494). Niet alleen had het hof guldens voor euro's verwisseld en was daar vervolgens mee gaan rekenen. Ook had het hof kennelijk de essentiële stelling dat de nieuwe partner niet kon werken omdat zij niet over een geldige verblijfstitel beschikte onbesproken gelaten. Hoewel dat door geen van beide partijen was aangevoerd, oordeelde het hof dat die nieuwe echtgenote de verplichte inburgeringcursus wel in de avonduren kon volgen, zodat zij overdag door werken in eigen onderhoud kon voorzien. Het hof trad aldus (ook) buiten het debat van partijen. Geen nova in cassatie: betrek een cassatieadvocaat bij het hoger beroepBehalve een zuivere rechtsvraag kunnen geen nieuwe juridische argumenten voor het eerst in cassatie naar voren worden gebracht. Het is dus van belang dat de 'tools' voor een eventuele procedure in cassatie in de appelprocedure al zijn ingebracht. Het kan dan ook raadzaam zijn om reeds bij het opstellen van een memorie van grieven of van antwoord een cassatieadvocaat te raadplegen. Het hof mag niet een verweer 'lezen 'in de stukken dat feitelijk niet als zodanig is gevoerd maar daar wel uit kan worden afgeleid. Het moet dus zijn aangevoerd wil er in cassatie voldoende feitelijke grondslag zijn. De cassatiesectie van Alt Kam Boer advocatenDe oprichting van de cassatiesectie gaat terug tot 15 maart 1996 en bestaat dit jaar dus 15 jaar. De sectie is opgericht door mr. H.J.W. Alt. De huidige bezetting bestaat, naast mr. Alt, uit mr. S. Kousedghi, mr. B.J. van Dorp. mr. J.E. Strengholt-Geitenbeek en mr. drs. A.M Kerkman. Zie voor de specifieke aandachtsgebieden het tabblad 'Advocaten'. VoorbeeldzakenHieronder volgen enige voorbeelden van in het verleden door ons kantoor behandelde zaken die op rechtspraak.nl te vinden zijn. Klik op het LJN-nummer om de bewuste uitspraak te bekijken. LJN: BT7496, HR 20 januari 2012 (Overeenkomst en derden; aanneming; tekortschieten onderaannemer onrechtmatig jegens opdrachtgever?) LJN: BQ8095, HR 2 december 2011 (Familierecht, kinderalimentatie) LJN: BU3271, HR 4 november 2011 (Familierecht; kinderalimentatie) LJN: BR5310: HR 4 november 2011 (Familierecht; terugbetaling reeds genoten kinderalimentatie) LJN: BQ2324, HR 28 oktober 2011 (Aansprakelijkheid school voor kartongeval studente) LJN: BR3086, HR 21 oktober 2011 (Familieprocesrecht; oproeping; schending beginsel van hoor- en wederhoor) LJN: BT2416, HR 23 september 2011 (Familierecht, burgerlijk procesrecht) LJN: BQ8097, HR 9 september 2011 (Wet bescherming persoonsgegevens, toetsing BKR, Bankrecht) LJN: BQ1823, HR 8 juli 2011, (Beslagrecht, beslag op aandelen, schadevergoeding na onrechtmatig beslag, fixum art. 6:119 BW) LJN: BP9991, HR 27 mei 2011 (Arbeidsrecht, beroepsziekte, werkgeversaansprakelijkheid, bewijsrecht) LJN: BP9860, HR 29 april 2011 (Familierecht; bewijsrecht) LJN: BQ0713, HR 29 april 2011 (WSNP; burgerlijk procesrecht) LJN: BQ2935, HR 29 april 2011 (Onrechtmatige daad; leidingschade) LJN: BP5620, HR 15 april 2011 (Burgerlijk procesrecht, ontbinding arbeidsovereenkomst, hoor- en wederhoor) LJN: BP4804, HR 8 april 2011 (Arbeidsrecht; kennelijk onredelijk ontslag) LJN: BN9969, HR 11 maart 2011 (Kwalitatieve aansprakelijkheid assurantiekantoor voor fraude hypotheekadviseur LJN: BO7108, HR 11 februari 2011 (Algemene voorwaarden, proceskostenveroordeling) LJN: BO6106, HR 28 januari 2011 (Dexia, verjaring, bewijsaanbod) LJN: BO1816, HR 24 december 2010 (Familierecht, alimentatie) LJN: BN7055, HR 26 november 2010 (Familierecht, alimentatie) LJN: BN6253, HR 29 oktober 2010 (Verzekeringsrecht) LJN: BN1414, HR 15 oktober 2010 (Merkenrecht, internationaal privaatrecht, Makro/Diesel II) LJN: BM7672, HR 24 september 2010 (Familierecht, alimentatie) LJN: BM6086, HR 10 september 2010 (Onrechtmatige daad, aansprakelijkheid bezitter dier, procesrecht) LJN: BM7041, HR 10 september 2010 (Arbeidsrecht, RSI, aanvang verjaring beroepsziekte) LJN: BL0009. HR 12 maart 2010 (Familieprocesrecht; alimentatie) LJN: BJ7329, HR 11 december 2009 (Burenrecht, Procesrecht) LJN: BJ9069, HR 11 december 2009 (Arbeidsrecht, de beschikking over ontbinding tijdens de opzegtermijn) LJN: BJ7333, HR 13 november 2009 (Procesrecht) LJN: BI0462, HR 10 juli 2009 (Naamrecht) LJN: BH9283, HR 12 juni 2009 (Bewijsrecht) LJN: BG6719, HR 6 februari 2009 (Personen en Familierecht) LJN: BH0070, HR 16 januari 2009 (Faillissementsrecht) LJN: BF3928, HR 19 december 2008 (Familierecht: WLA het eerste 'nieuwe geval') LJN: BG0944, HR 12 december 2008 (Huurrecht woonruimte) LJN: BF0002, HR 31 oktober 2008, (Bankrecht, aansprakelijkheid voor onrechtmatig handelen) LJN: AX8848, HR 22 september 2006 (Familierecht; omvang motiveringsplicht hof alimentatiebeschikking) LJN: AW2089,HR 09 juni 2006 (Burgerlijk procesrecht) LJN: AD9143. HR 19 april 2002 (Familierecht; gezag na echtschiding, 'klem en verloren criterium') LJN:AA3383, HR 24 september 1999 (Arbeidsrecht; ontbinding met terugwerkende kracht; doorbreking appelverbod 7:685 BW) Profiel van een civiele cassatieadvocaatEen civiele cassatieadvocaat is een specialist in het civiele procesrecht. Daarnaast dient hij generalist te zijn, omdat hij telkens weer een ander deelgebied ter beoordeling krijgt. Daarbij dient te worden bedacht dat dossiers en juridische problematiek zich vaak niet beperken tot één rechtsgebied. Nadere informatieU kunt contact opnemen met mr H.J.W. Alt ( This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it ) voor nadere informatie of in verband met een cassatieadvies. Wacht U, gelet op de mogelijkheid van een second opinion, daarmee niet tot de cassatietermijn bijna verstreken is. * Wij behandelen geen strafzaken en in beginsel ook geen fiscale zaken bij de Hoge Raad; een uitzondering wordt in een enkel geval gemaakt voor civiele procedures tegen de Ontvanger, in welk geval wij nauw samenwerken met Geradts & Vetter advocaten-belastingkundigen te Amsterdam. |